شنبه, ۰۵ فروردین ۱۳۹۶

 

کارشناس مسئول دفتر نظارت و ارزیابی دانشگاه نیشابور: عباس فرازی

تلفن: 43305218-051

E-mail: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید , این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

 با عرض سلام و احترام و سپاس از بازدید شما؛

امروزه، آموزش عالی در دنیا محور عقلانیت، رشد، بالندگی و توسعه علمی جوامع است. در واقع، نظام آموزش عالی از طریق تربیت نیروی انسانی متخصص و گسترش مرزهای دانش و فناوری و بازتولید فرهنگ، مهمترین بستر توسعه و پیشرفت جامعه در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و فناوری محسوب می شود. از سویی، مدیریت کیفیت، همراه با مدیریت راهبردی و مدیریت بهره وری، ارکان سه گانه مدیریت مطلوب دانشگاهها در دنیای امروز است. مدیریت دانشگاهی، با پذیرفتن پیچیدگی و پویایی سیستم دانشگاه در حکم سیستمی زنده، باید به‌طور دائم در پی درک حالاتی باشد که دانشگاه به خود می‌گیرد تا بتواند وضعیت آن را با توجه به شرایط پیرامونی و درونی آن، در جهت اثربخشی و موفقیت بیشتر بهبود بخشد. به این دلیل برای روبه‌رو شدن و مواجهه با چالش‌ها، لازم است در ساختار و محتوای دانشگاه‌ها و سازمان‌های دانشگاهی، تفکر مجدد کرد و پیچیدگی آن را فهمید. مطالعات تطبیقی آموزش عالی نشان می‌دهد؛ دانشگاه‌هایی موفق‌اند که از یک نظام چرخه زندگی دانشگاهی، یعنی نظام برنامه‌ریزی و توسعه، نظام اجرا، نظام نگهداری، ارزشیابی، تضمین کیفیت و اعتبارسنجی و نیز نظام تولید و توزیع برخوردار باشند؛ بنابراین، ارتقای كيفيت، رمز بقاي يك نظام آموزش عالي در دنيايي است كه روز به روز رقابتي تر مي شود. ايده دانشگاه مستقل، تنها به شرط استقرار نظام تضمين كيفيت عملی می شود. تا کنون نقش و جایگاه نظام نظارت و ارزیابی در آموزش عالی ایران، به فعالیتی تشریفاتی و نمایشی مبدل گردیده بود. در پاسخ به این سؤال که چگونه می توان دفاتر نظارت و ارزیابی را به جایگاه شایسته آن (ضمانت اجرایی تصمیمات و نقش موثر در میدان بازی) رهنمون ساخت؟ می توان عنوان کرد احتمالا پاسخ به این سوال در نگاه ساختاری و کارکردی به اجزاء و عناصر دانشگاه نهفته است و در واقع بایستی ساختارهایی را بنا نهاد که نظارت و ارزیابی در درون تمامی عناصر نظام دانشگاهی نفوذ کند.

در طی بیش از سه دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نظام علمی کشور در دو بخش توسعه کمی و کیفی، پیشرفتهایی داشته است. بر اساس آمارهای منتشره از سوی نهادهای متولی مانند مرکز آمار ایران و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تعداد مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری به بیش از 3000 مؤسسه، تعداد دانشجویان به بیش از 4/8 میلیون نفر و تعداد اعضای هیئت علمی به حدود 70 هزار نفر، افزایش یافته است. با توجه به مراتب کمیت گرایی در کلیه حوزه های عتف، دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی برای رسیدن به اهداف خود با چالشها و مسائل مختلفی رو به رو هستند. مشکلات فرهنگی در دانشگاهها، گسترش بی رویه دوره های آموزشی، پایین آمدن کیفیت آموزش و تدریس، به روز نبودن و کاهش سطح کیفی اعضای هیئت علمی، عدم تناسب محتوا و برنامه های درسی با نیازهای روز جامعه، کاهش شأن دانشگاه و انسان دانشگاهی، عدم هماهنگی بین دانشگاهها با جامعه، پایین بودن سطح دانش، بینش و توان دانش آموختگان، افزایش نرخ دانش آموختگان بیکار و جویای کار، فقدان هدفگذاری مبتنی بر نیاز و نبود فرصتهای برابر از جمله مسائل راهبردی هستند که دانشگاهها، مدیران و برنامه ریزان آموزش عالی با آن رو به رو هستند (ویراست نخست نظام جامع نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری، 1395: مقدمه).

نظر به توسعه چشم گیر نهاد علم و فناوری طی سه دهه پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و اهمیت نقش آن در توسعه همه جانبه کشور، وجود یک نظام جامع نظارت و ارزیابی علم و فناوری بر اساس شاخصهای مورد نظر سیاستگذاران علم و فناوری و در راستای سیاستهای کلی علم و فناوری ابلاغی توسط مقام معظم رهبری، سند چشم انداز، نقشه جامع علمی کشور و قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت متبوع (با حفظ استقلال و با مشارکت تمام بخشهای جامعه) امری ضروری است. هدف این نظام، ارزیابی مستمر و روش مند نهاد علم و فناوری کشور در تمامی ابعاد آموزشی، پژوهشی، فناوری، نوآوری، علم و جامعه، فرهنگی - اجتماعی و اجرایی است تا با رصد و پایش مؤلفه ها و شاخصهای مربوطه، میزان حصول به موفقیت و دسترسی به اهداف را در ابعاد ملی، منطقه ای و بین المللی مشخص نماید.

حوزه عملكردی دفتر نظارت و ارزیابی دانشگاه نیشابور تاکنون، امور آموزشی دانشگاه، ارزیابی کیفیت تدریس استادان و عملکرد اعضای هیئت‌علمی را در بر گرفته است؛ و بر اساس وظایف و اختیارات آیین‌نامه جدید و با همکاری و مشارکت اعضای دانشگاه، قصد داریم با رویکردی علمی و حرفه‌ای، در راستای بهبود و ارتقای کیفیت دانشگاه نیشابور، انجام‌وظیفه نماییم؛ بنابراین، با توجه به اهداف، راهبردها و اصول مذکور در آیین‌نامه جدید نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری که در مورخ 2/9/95، برای اجرا ابلاغ گردیده است؛ به‌ویژه بندهای مرتبط با تعمیق و اشاعه فرهنگ نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت؛ توسعه توانمندی دانشگاه‌ها و نائل آمدن به جایگاه ارزشمند «خود نظارتی» و «خودارزیابی» و "ممیزی حمایتی و مداخله مثبتدر دانشگاه‌ها" و نیز لزوم آشنایی اعضا و ذینفعان دانشگاه با رویکردها و روش‌های نوینِ علمی و حرفه‌ای ارزیابی و تضمین کیفیت نظام‌های دانشگاهی و مقوله‌های مرتبط با آن، مطالب و مدارک موردنیاز، در تارنمای دانشگاه (صفحه دفتر نظارت و ارزیابی)، بارگذاری شده است. ازآنجایی‌که اجرایی کردن سیاست‌ها، راهبردها و وظایف آیین‌نامه‌ای، در ابتدا نیاز به آگاهی بخشی، فرهنگ‌سازی و مشارکت و تعامل مؤثر اعضا و ذینفعان محترم دارد؛ بنابراین، تقاضا داریم، اعضای محترم دانشگاه و سایر بازدیدکنندگان، با مراجعه به سایر صفحات مربوط به دفتر نظارت و ارزیابی (سرعنوان فیروزه ای رنگ بالای همین صفحه و یا لینکهای زیر)، ضمن مطالعه آیین نامه و دیگر محتواها، بازخورد لازم را ارائه و دیدگاه ارزشمند خود را بیان فرمایند. شایان‌ذکر است محتوا، اسناد و مدارک بارگذاری شده، به‌طور مرتب و در صورت لزوم، ویرایش و روزآمد خواهند شد. کارشناس نظارت و ارزیابی(آقای فرازی - کارشناس طرح و برنامه)، پاسخگوی سؤالات شما در زمینه های مختلف ارزیابی دانشگاهی هستند. علاوه بر این، پاسخ پرسشهای متداول نیز در صفحه مذکور گنجانده شده است.   با سپاس فراوان آرزوی سلامتی، تعالی و موفقیت برای همگان

 از شما سرور ارجمند، تقاضامندیم در صورت لزوم، پس از مطالعه صفحه جاری، سایر صفحاتِ ذیل را ملاحظه و دیدگاه ارزشمند خود را بیان فرمایید. با سپاس فراوان

 

1  اهمیت ارزیابی، ارزشیابی و تضمین کیفیت در نظامهای دانشگاهی

 

   نگاه راهبردی به دانشگاه:

1چیستی و چرایی دانشگاه (فلسفه و ماهیت آموزش عالی)

1 نهاد دانشگاه و آموزش عالی در ایران

1اهمیت و جایگاه برنامه ریزی راهبردی

1 پرسشهای اساسی مدیریت نظام دانشگاهی

1پیش فرضها و اصول مهم در برنامه ریزی دانشگاهی

1 آینده نگاری و آینده اندیشی راهبردی دانشگاه

1 آینده پژوهی آموزش عالی

1 دانشگاه پژوهی

1سیاستها و موضوعات راهبردی در هیئت امنای دانشگاهها

 

 ماهیت و مسئله ارزیابی و تضمین کیفیت در آموزش عالی ایران:

1 تاریخچه و تجربه ارزیابی کیفیت در آموزش عالی ایران

1 سؤالاتی در باب بهبود و ارتقای کیفیت آموزش عالی و دانشگاه

1 مهمترین چالشهای کیفیت آموزش عالی ایران

1 برنامه های جاری دفتر نظارت دانشگاه

 

نگاه راهبردی به تضمین کیفیت دانشگاه:

1 پیش فرضها و اصول مهم در تضمین کیفیت دانشگاهی

1 مهمترین عوامل ارتقای کیفیت آموزش عالی ایران

1 اهداف و راهبردهای نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت آموزش عالی

1 سیاستهای اجرایی دفتر نظارت و ارزیابی دانشگاه در آینده

 

1  هیئت نظارت و ارزیابی دانشگاههای استان خراسان رضوی

 

ارزیابی عملکرد اعضای هیئت علمی:

1 ارزیابی کیفیت تدریس استادان

1 چالشهای موجود در ارزشیابی کیفیت تدریس استادان

1 اصول اساسی کیفیت تدریس استادان

1 مشارکت فعالانه و مؤثر دانشجویان در ارزشیابی

1 پیامدهای ارزیابی دانشجویان از کیفیت تدریس استادان

1 محرمانه بودن نتایج ارزیابی کیفیت تدریس استادان

1 مهمترین خطاهای موجود در نظرخواهی از دانشجویان

 

1 ارزیابی دانش آموختگان از عملکرد واحدهای دانشگاه

 

طرحهای ارزیابی و تضمین کیفیت دانشگاهی:

1 ارزیابی درونی گروههای آموزشی دانشگاه 

 1ارزیابی بیرونی     

 1 ممیزی و اعتبارسنجی

 

قوانین و مقررات:

1 اسناد فرادستی آموزش عالی ایران  

1 قوانین و مقررات وزارت علوم تحقیقات و فناوری (آیین نامه ها، بخشنامه ها و دستور العملها)

1 قوانین و دستورالعملهای دانشگاه نیشابور

 

فرمها:

1 فرمهای ارزیابی کیفیت تدریس استادان

1  فرمهای ارزیابی عملکرد

1  فرمهای ارزیابی درونی

 1 فرمهای ارزیابی دانش آموختگان

 1 فرمهای ارزیابی دوره های آموزشی

 1 پرسشنامه های نظرسنجی

1 کاربرگهای بازدید

 

پایگاه دانش:

1 پژوهشها و مقالات حوزه مطالعات آموزش عالی ایران با تأکید بر برنامه ریزی و نظارت راهبردی

1 بروشورهای آموزشی 

1 نشریه های اطلاع رسانی - ترویجی

1 نشریه های علمی در حوزه مطالعات و تحقیقات آموزش عالی و دانشگاه در ایران

1 همایش و کنفرانس در حوزه مطالعات و تحقیقات آموزش عالی و دانشگاه در ایران

1 کتابشناسی در حوزه مطالعات و تحقیقات آموزش عالی و دانشگاه در ایران

1 پایگاههای مفید در حوزه مطالعات و تحقیقات آموزش عالی و دانشگاه در ایران

 

1 نگاهی نو

 

1 پرسشهای متداول

 

1 دیدگاه شما

 

 

 آیین نامه نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت:

به استناد مفاد بند 10 جزء (الف) و بندهای 5، 6، 10 و 12 جزء (ب) ماده 2 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 18/5/1383 مجلس شورای اسلامی و بند (و) ماده 15 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 15/10/1389 مجلس شورای اسلامی و در راستای تحقق فراز بند 11 اقدام ملی راهبرد کلان نقشه جامع علمی کشور، مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر نظارت بر فعالیت دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش عالی و مراکز پژوهشی و فناوری کشور (اعم از دولتی و غیردولتی) و ارزیابی مستمر فعالیت آن‌ها ازاین‌پس، «نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری» طبق آیین‌نامه نظام مذکور، مصوب 3/9/1395، مبنای عمل قرار خواهد گرفت.

آیین نامه نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری به شماره 193811/و مورخ 1395/9/2 (کلیک فرمایید- جدید)

 

تعاریف و اصطلاحات

آموزش عالی: بخشی از نظام آموزش عالی (علوم، تحقیقات و فناوری) کشور که بر اساس مجوز شورای گسترش آموزش عالی فعالیت می‌کند.

شورا: شورای نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت آموزش عالی که عالی‌ترین رکن نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است.

مرکز: مرکز نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری، متولی اصلی امر نظارت و ارزیابی است که به‌موجب قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل شده است.

کمیسیون تخصصی: کمیسیون‌هایی که به‌عنوان بازوان مشورتی موضوعات تخصصی نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت در حوزه‌های آموزشی، پژوهشی، فناوری، فرهنگی و ... به مرکز مشورت می‌دهند.

زیر نظام‌ها: دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهش و فناوری دولتی و غیردولتی کشور که در حال حاضر شامل دانشگاه‌های دولتی، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی، دانشگاه پیام نور، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه جامع علمی کاربردی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، دانشگاه فرهنگیان، مؤسسات پژوهش و مراکز فناوری، مؤسسات آموزش عالی آزاد و آموزش عالی الکترونیک است و همچنین سایر زیر نظام‌های آموزش عالی که در آینده و به تشخیص وزارت متبوع ایجاد خواهند شد.

کارگروه‌ها: کارگروه‌های نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت، متولی تحقق و اجرای برنامه‌های نظارت و ارزیابی در زیر نظام‌ها می‌باشند.

مؤسسه: هر یک از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و مراکز پژوهشی و فناوری (اعم از دولتی و غیردولتی) که بر اساس مجوز شورای گسترش آموزش عالی فعالیت می‌کنند.

دانشگاه منتخب: در هر استان، یکی از دانشگاه‌های دولتی وابسته به «وزارت» است که به هدایت و اجرای نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت بر مؤسسه‌های آن استان می‌پردازد. دانشگاه منتخب، با توجه به قدمت و جامعیت، به پیشنهاد رئیس مرکز و تصویب شورا، انتخاب می‌شود. دانشگاه منتخب در سطح استان خراسان رضوی، دانشگاه فردوسی مشهد می باشد.

هیئت استانی: هیئت استانی در هر استان در دانشگاه منتخب تشکیل و با همکاری نمایندگان سایر دانشگاه‌هایی که احکام آنان نیز توسط رئیس مرکز صادر می‌شود، فعالیت می‌کند و متولی اصلی نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت مؤسسات پژوهشی و مراکز آموزش عالی استان است.

دفتر نظارت و ارزیابی: دفتر نظارت و ارزیابی در سطح دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی فعالیت می‌کند و متولی اصلی نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در سطح مراکز آموزش عالی است.

تضمین کیفیت: تضمین کیفیت بیانگر مجموعه فعالیت‌های الزام‌آور است که مرکز به‌موجب آن‌ها مداقه بر دروندادها، اصلاح فرایندها و ارتقای نتایج و بسط نظام‌مند دستاوردهای آموزش عالی تا انطباق آن‌ها با شاخص‌ها و استانداردهای ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی را سرلوحه عملکردها می‌داند.

 

ارکان نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری:

  1. شورای نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری
  2. مرکز نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری
  3. هیئت‌های نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت استانی علوم، تحقیقات و فناوری
  4. دفاتر و یا واحدهای نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری

 

به استناد آیین نامه تشکیل و نحوه فعالیت دفاتر نظارت و ارزیابی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی (77/10/10) و آیین نامه نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری، مورخ 1395/9/2، وظایف و اختیارات زیر برای دفاتر نظارت و ارزیابی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، مقرر گردیده است:

1. نظارت و ارزیابی مستمر مؤسسه و تعیین میزان موفقیت آن در ابعاد فرهنگی، آموزشی، پژوهشی و فناوری.

2. طراحی ساختار، تشکیلات و فراهم آوردن امکانات مناسب جهت انجام نظارت و ارزیابی مستمر و کارآمد زیر نظر مستقیم رئیس مؤسسه.

3. انجام هماهنگی های لازم و کافی برای انجام ارزیابی توسط هیئتهای استانی و یا گروههای اعزامی توسط مرکز نظارت و ارزیابی آموزش عالی.

4. مدیر دفتر نظارت و ارزیابی مؤسسه می تواند ضمن هماهنگی با رئیس مؤسسه، با بهره گیری از نظرات افراد متخصص یا صاحب نظر در امر نظارت و ارزیابی، در راستای بهبود و ارتقای کیفیت، کارگروه تخصصی نظارت و ارزیابی تشکیل دهد.

 

با توجه به تصویب و ابلاغ آیین نامه نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت عتف و به منظور تبیین سیاستها، رویکردها و هماهنگی های لازم و نیز بررسی نقش، جایگاه، ساختار و وظایف دفاتر در آیین نامه و تبیین چالشها، نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدیدها، نشست مدیران دفاتر نظارت و ارزیابی دانشگاههای دولتی در مورخ 18/12/1395، برگزارشد. در نشست مذکور، به موارد مهمی اشاره گردیده و نقشهای پیشنهادی برای فعالیت دفاتر نظارت و ارزیابی پیشنهاد گردید که پس از جرح و تعدیل در مرکز نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت عتف، به زودی ابلاغ خواهد گردید. با توجه به اهمیت موضوع، موارد مورد تأکید در ادامه ذکر می گردد:

- خروج از وضعیت نمایشی و تشریفاتی به سوی ارتقای جایگاه، نقش و ساختار با رویکردی حرفه ای، علمی و تخصصی؛ حمایتی و توانمندساز؛

- تقویت دفاتر نظارت و ارزیابی به عنوان بازوی نظارتی، مشورتی و تصمیم یار مدیریت دانشگاه؛

- فعالیت دفاتر زیر نظر مستقیم رئیس دانشگاه؛

- تقویت جایگاه اقتداری و قدرت نهادی دفاتر با ابلاغ موارد مهم از سوی مرکز نظارت و ارزیابی عتف؛

- اضافه شدن مقوله تضمین کیفیت به مأموریتهای پیشین (نظارت و ارزیابی)؛

- تقویت ساختار دفاتر از حیث مدیریت (حتما عضو هیئت علمی دارای صلاحیت باشد)، تشکیلات و منابع؛

- تسری مقوله نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت به تمام فعالیتهای آموزشی، پژوهش و فناوری؛ فرهنگی و اجتماعی و اجرایی دانشگاه؛

- حذف موازی کاری ساختارهای نظارتی و ارزیابی در مجموعه وزارت عتف و سایر نهادهای مرتبط به منظور یکپارچگی و وحدت رویه در امر سیاستگذاری و راهبری مقوله ارزیابی و تضمین کیفیت دانشگاهی.

در پایان می توان گفت هدف تمامی فعالیتهای نظارت و ارزیابی، توانمندسازی سیستم دانشگاه است؛ به عبارت دیگر، فعالیتهای نظارت و ارزیابی، زمانی ارزش و اعتبار دارد که به بهبود، ارتقای کیفیت و توانمندسازی سیستم منجر شود. از آنجا كه هر دانشگاهي «خاص» است؛ بنابراین، شناسایی شاخصهای کلیدی عملکردی و ارزیابی، باید با توجه به «زمینه» انجام شود. هيچ الگوی ثابت و از قبل آماده اي براي دانشگاه وجود ندارد. كيفيت طلبي، بايستي از دغدغه و خواست دروني تک تک اعضای دانشگاه نشئت گيرد؛ می توان گفت، تفکر و باور مدیران دانشگاه، مهمترین عامل تأثیرگذار بر فرایندهای ارزیابی و تضمین کیفیت است. علاوه بر این، نقش مرکز نظارت و ارزیابی وزارت علوم و هیات های استانی، ”راهبری و جهت دهنده” و ایجاد کننده زمینه رشد و توسعه دانشگاه است.

 کلمات کلیدی: نظارت و ارزیابی، تضمین کیفیت، دانشگاه، آموزش عالی، آیین نامه، هیئت استانی، فرهنگ سازی و مشارکت، دانشگاه نیشابور