دکتر حسن صادقی، ریاست محترم دانشگاه نیشابور، در چهارمین مجمع دانشگاههای ایران و جهان عرب که در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، سخنرانی نمود. در این مراسم ایشان بیان کردند:

شهر نیشابور میزبان اولین مدارس و دانشگاه‌های جهان اسلام  و جزو قدیمی‌ترین شهرهای ایران بوده ولی دانشگاه آن جزو دانشگاه‌های جوان است که در مسیرهای خوبی در حال حرکت است‌. در طرح آمایش دانشگاهی ایران تمرکز بیشتر ما بر سنگ‌های قیمتی و گوهرسنگها، نجوم، باستان‌شناسی، گردشگری و شهرهای هوشمند است. در حال حاضرچهار دانشکده و ۷۱ عضو هیئت علمی داریم.

DRHS2

اگر ما نگاهی به شاخصه تمدن اسلامی داشته باشیم چند شاخص عمده در آن مانند نگرش توحیدی، خردورزی، هجرت و تسامح اشاره کرد. اسلام در شرایطی پا به عرصه گذاشت که دیگر ادیان غرق در تعصبات خود بودند. این دین با پیام مودت و دوستی، انسان‌ها را  به عرصه عاطفی سوق داد به طوری که در نیمه دوم قرن دوم هجری در بغداد تعداد زیادی از اندیشمندان جهان را به دارالحکمه کشاند. با مروری بر علل موفقیت دانشگاه‌های بزرگ در تاریخ تمدن اسلامی در دوران نخست خلافت عباسی  می‌توان به مواردی از قبیل رواج کاغذ، تجمیع منابع علمی به یک مکان و اتحاد مراکز علمی مختلف اشاره کرد. این دوره میزبان اکثر دانشمندان بزرگ جهان اسلام بوده است.

ایشان ادامه دادند: تجلی دوم در نظامیه‌هاست. خوشبختانه در دنیای اسلامی این مدارس اول در خراسان و سپس در دیگر نقاط گسترش یافتند. حتی گفته می‌شود زمانی که در کل جهان اسلام ۳۲ مدرسه وجود داشت ۲۸ مورد آن در نیشابور بود. زمینه‌های زیاد علمی در این شهر بود و بنیان تاسیس نظامیه در نیشابور بنا نهاده شد و پس از آن به دیگر کشورها گسترش یافت. بیشترین میزان تولید علم، پیشرفت‌ها و اختراعات در زمانی بوده است که مراکز علمی نهایت هماهنگی را داشته‌اند. اگرچند کشور پیشرفته در جهت وحدت سیاسی و جمع‌آوری اساتید و دانشجوها قدم برمی‌دارند متاسفانه جهان اسلام از هم دور و دورتر می‌شود. در جهان اسلام اتحادیه‌های متعددی مانند اتحادیه عرب، سازمان کنفرانس اسلامی، شورای همکاری خلیج فارس، شورای همکاری عرب و گروه B8 وجود دارد که اکثرا سیاسی هستند، تشکیل شده که متاسفانه همه‌ی این گروه‌ها با شکست روبه‌رو شده‌اند که عامل اصلی آن را می‌توان رواج جهل و خرافه ، دوری از هویت دینی و اختلاف قومی و مذهبی نام برد.

DRHS1

دکتر صادقی سمرجانی هفت پیشنهاد را ارائه دادند:

  • به نظر می‌رسد نزدیکی علمی و فرهنگی دانشگاه ها مفیدترین ابزار در جهت رشد پیشرفت است. پیشنهاد می‌شود بجای اتحادیه‌های سیاسی در جهان اسلام اتحادیه علمی و فرهنگی تشکیل شود.
  • دانشگاه‌هایی مأمور شوند تا ماموریت جهانی و تمدن اسلامی برای آنان در نظر گرفته شود.
  • سیاست درب‌های باز جهت تبادل استاد و دانشجو بین دانشگاههای کشورها اعمال شود.
  • سالانه مراسمی جهت تجلیل از دانشمندان مسلمان جهت شناساندن آن به دنیای اسلام در دانشگاه‌های بزرگ برگزار شود.
  • جوایزی مانند جایزه مصطفی که در جمهوری اسلامی ایران ارائه می شود، تقویت شوند.
  • برای شروع همکاری می‌توان کنفرانس جهت شناخت شهرهای تمدن‌ساز مثل نیشابور، بغداد، قاهره و ... برگزار کرد.
  • دانشگاه نیشابور در صورت تصویب می‌تواند شروع ‌کننده این کنفرانس در سطح دنیای اسلام باشد.