سه شنبه, ۲۵ مهر ۱۳۹۶

م

همترین عوامل ارتقای کیفیت آموزش عالی ایران به استناد پژوهشها و گزارشهای منتشر شده:

1-     فراهم کردن زیرساخت‌ها و پیش‌نیازهای اساسی مانند کمک به استقلال و کاهش نفوذ دولت‌ها و رقابتی کردن فضای مؤسسات آموزش عالی و آماده کردن آن‌ها برای بین‌المللی شدن

2-     فرایند ارزشیابی آموزش عالی دارای یک منطق اجتماعی و سازمانی است و بدون ملزوماتی مانند رشد نهادهای حرفه‌ای، وجود استقلال دانشگاهی و اختیارات لازم گروه‌ها نمی‌تواند توسعه پیدا کند.

3-     فراهم نمودن شبکه‌ای از تجربیات و اطلاعات درباره بهبود شیوه‌های ارزیابی درونی و بیرونی و تمرکز بر استانداردهای جهانی به‌جای استانداردهای ملی به‌منظور تحرک هرچه بیشتر مؤسسات آموزش عالی در شرایط جهانی‌شدن

4-     استفاده از تجارب ارزنده‌ی سایر کشورها در زمینه نظام‌های تضمین کیفیت

5-     ضرورت اعتبارسنجی و بررسی کیفیت آموزش عالی به‌وسیله سازمان‌های حرفه‌ای (انجمن‌های علمی) با رویکردی مبتنی بر معیارهای اخلاق حرفه‌ای

6-      ضرورت محوریت یافتن برنامه درسی در اعتبارسنجی

7-     ضرورت توجه به پاسخگویی و اصل مشتری محوری و شهروندمداری در مؤسسات آموزش عالی

8-     لزوم استفاده از شاخص‌های مناسب، دقیق و کارا در ارزیابی از فرایندهای دانشگاهی و فراهم کردن شواهدی دال بر اثربخشی آن در کیفیت آموزشی

9-     ایجاد ظرفیت لازم در جامعه دانشگاهی جهت تحقق مسئولیت‌پذیری، مشارکت درون‌زا، انتقادپذیری مشترک و نبود فرهنگ خودارزیابی

10-تشکیل نهاد سیاست‌گذاری آموزش عالی و تعیین هر چه سریع‌تر عوامل و استانداردها و شاخصه‌ها در آموزش عالی

11-تصویب آیین‌نامه‌ها و ضوابط اصلی در این نهاد جهت فعال کردن بخش غیردولتی در زمینه ارزشیابی بیرونی و تشکیل نهادهای غیردولتی تضمین کیفیت آموزشی بین‌المللی در حوزه آموزش عالی و تعیین اهرم‌های نظارتی

12-بالا بردن انگیزه در آموزش عالی برای اعتبارسنجی و طراحی نظام‌های تشویقی و برانگیزاننده مانند تخصیص اعتبارات پژوهشی ویژه برای گروه‌های داوطلب و تسهیلات ویژه برای کادر علمی و کارمندان آموزشی

13-برگزاری کارگاه‌های دانش‌افزایی و ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای برای اعضای هیئت‌علمی

14-ایجاد یک شبکه کیفیت دانشگاهی که دارای ویژگی‌های زیر است: انعطاف‌پذیری، جلب اعتماد افراد ذینفع و ذی‌ربط، استمرار و پایداری در فعالیت‌های موردنظر، به‌صرفه بودن ازنظر امکانات انسانی و کالبدی و .... این شبکه علاوه بر این مزایا، دل‌بستگی به کیفیت را در اعضای هیئت‌علمی تقویت نموده و فرایند بهبود را در آموزش عالی استمرار می‌دهد.

15-تجمیع مؤسسه‌های آموزش عالی غیرانتفاعی و پیام نور دارای کیفیت پایین

16-  تدوين منشور آموزش عالي براي برخوردار ساختن آموزش عالي ايران از يک چشم‌انداز راهبردي درازمدت و چرخش در الگوهاي برنامه‌ريزي توسعه آموزش عالي

17-تغيير نگرش و رويکرد در سياست‌گذاري نظام آموزش عالي ايران از طريق اجتناب از تعدد مراکز تصمیم گیر، انتخاب يک فرايند مشارکت جويانه و علمي و کاهش نقش تصدي‌گري دولت

18-تنوع‌بخشی به منابع مالي آموزش عالي و قانونمند کردن خودگرداني دانشگاه‌ها

19-افزايش اعتبارات عمومي به دانشگاه‌ها و به‌کارگیری شيوه‌ها و سازوکارهاي تخصيص منابع مالي

20-ارتقاي ظرفيت و مديريت منابع انساني دانشگاهي (هیئت‌علمی و مديريت)

21-انطباق برنامه‌هاي آموزشي دانشگاه‌ها با دانش روز و نيازهاي جامعه

22-تنوع‌بخشی و ارائه خدمات آموزش عالي

23-سرمايه‌گذاري و اصلاح شالوده آموزش‌وپرورش عمومي

24-برقراري نظام ارزشيابي کيفيت مستمر در آموزش عالي

25-سوق دادن دانشجویان به تحقیقات کاربردی و عملی به‌جای تحقیقات کتابخانه‌ای

26-  استخدام اعضای هیئت‌علمی توانمند و حرفه ای

27- ارتقاي كيفيت علمي دانشگاه‌ها بر اساس نيازهاي واقعي استوار باشد و نه بخشنامه اداري

28-اجراي ارزيابي بر مبناي الگويي ساده استوار باشد

29-انتظارات از اجراي ارزيابي، واقع‌بينانه باشد

30-منابع مادي و كالبدي موردنیاز براي اجراي ارزيابي در حد امكان قابل‌دسترسی باشد

31-قبل از اجراي نظام ارزيابي، رهبران و مديران آموزش عالي به ضرورت استقرار نظام تضمين كيفيت پي برده و آمادگي خود را براي حمايت از آن اعلام كرده باشند

32-اعضاي هیئت‌علمی در نظام یادشده از آغاز طراحي تا استقرار آن در فرايندهاي مربوط مشاركت داشته باشند

33-نظام تضمين كيفيت آموزش عالي بر نقاط قوت و جنبه‌هاي مثبت واحدهاي آموزش عالي مورد ارزيابي تأکید ورزد؛ نه اين كه فقط نارسايي‌ها و كمبودها را بزرگ‌نمايي كند

34-به‌منظور ارج نهادن به گروه‌هاي آموزشي و واحدهاي آموزش عالي كه ارزيابي را انجام مي‌دهند و در راه بهبود كيفيت خود تلاش مي‌كنند، سازوکار شناسايي و تحسين عملكرد برتر برقرار شده باشد

35-نظام تضمين كيفيت آموزش عالي، علاوه بر اینکه بايد به سازوکار مناسب ارزيابي دروني بايد مجهز شود، بايد امكان انجام ارزيابي بروني را فراهم آورده باشد

36-  يك نهاد علمي، غیر وابسته به تشكيلات اداري آموزش عالي، عرضه خدمات پشتيباني ارزيابي دروني و بروني را بر عهده داشته باشد

37-و در پایان، اجرای اثربخش تضمین کیفیت، اعتبارسنجی و رتبه‌بندی دانشگاه‌ها، نیازمند همکاری وسیع، همدلی و عزم نزد تمامی ارکان نظام آموزش عالی از سطح وزارت خانه تا گروه‌های آموزشی است.